شرکت دیده رایان صنعتی اصفهان (درصا)|info@dorsa-co.ir
//كاربردهای اشعه‌ی ايكس در صنعت

كاربردهای اشعه‌ی ايكس در صنعت

در صنعت، برای بازرسی محصولات فلزی مختلف، مانند آلومینیوم و فولاد، كه به صورت ریخته‌گری تهیه شده‌اند از اشعه‌ی ایكس استفاده‌می‌شود. عكسهایی كه از این راه تهیه می‌شوند حفره‌های ریز و شكستگی‌های درون قطعه‌های فلزی را كه از سطح دیده نمی‌شوند آشكارمی‌كنند. برای بازرسی محصولاتی‌ كه به میزان زیاد تولید می‌شوند، مانند ترانزیستورها و قطعه‌های الكترونیكی كوچك، اشعه‌ی ایكس به كارمی‌برند. در فرودگاه‌ها و جاهایی كه بار مسافران را بازرسی می‌كنند، برای پیدا كردن اسلحه یا چیزهای ممنوع دیگر، چمدان‌ها و بارهای مسافران‌ را از برابر اشعه‌ی ایكس می‌گذرانند. از اشعه ایکس برای اندازه گیری ضخامت ورق های فلزی، چوبی و حتی پارچه نیز میتوان استفاده کرد. طراحی و ساخت سیستم های ضخمت سنج ایکس ری یکی از محصولات شرکت درصا است.

تولید كنندگان مواد پلاستیكی به بعضی از این مواد اشعه‌ی ایكس می‌تابانند. این اشعه سبب تغییرات شیمیایی و محكم‌تر شدن آنها می‌شود. از اشعه‌ی ایكس برای جلوگیری از تولید نوعی مگس استفاده ‌می‌كنند. این‌ مگس در گوشت و خون جانوران تخم ریزی می‌كند و سبب تلف شدن حیوان می‌شود. اشعه‌ی ایكس جنس نر این حشره عقیم می‌كند. به‌ وسیله‌ی اشعه‌ی ایكس بذرهای اصلاح شده‌ای از جو دوسر به ‌دست‌می‌آورند كه محصول بیشترو بهتر می‌دهد و یا درزمین‌هایی كه ‌خاك كم قوت دارند نیز به خوبی رشد می‌كند و محصول می‌دهد.

با استفاده از اشعه‌ی ایكس می‌توان ساختمان بلورین اجسام را شناخت و از این راه تشخیص داد كه جسم از چه موادی تشكیل شده است. هنگامی كه باریكه‌ای از اشعه‌ی ایكس از بلور یك جسم می‌گذرد، اتم‌های آن جسم، مانند آینه‌های بسیار ریز، اشعه‌ی تابیده شده را به صورت نقشی منظم پراكنده می‌كنند. نقشی كه از پراكنده شدن اشعه‌ی‌ ایكس، پس از تابش بر یك بلور پدید می‌آید، مخصوص همان بلور است و نقش پراش آن بلور نامیده می‌شود. دانشمندان، در پژوهش‌های علمی،‌ با مطالعه‌ی‌ نقش‌های گوناگون پراش بلورهای هر جسم، آگاهی‌های بسیاری درباره‌ی آرایش اتم‌های بلور آن جسم به دست می‌آورند. مطالعه پراش اشعه‌ی‌ ایكس به وسیله‌ی بلورها را بلورنگاری اشعه ایكس (X-ray crystallography)  می‌نامند.

دانشمندان برای بررسی ساختمان بعضی از مواد شیمیایی پیچیده، مانند آنزیم‌ها و پروتئین‌ها و همچنین برای تولید مصنوعی آنها از اشعه‌ی ایكس استفاده می‌كنند. باستان شناسان برای بررسی اشیای كهنی كه لایه‌ی كلفتی از گرد و خاك و مواد دیگر یا زنگ زدگی آنها را پوشانده است،‌ از اشعه‌ی ایكس استفاده می‌كنند. از این راه می‌توانند، بدون برداشتن لایه‌ رویی كه ممكن است به خود شیء آسیب برساند، تصویر آن را ببینند. همچنین برای شناختن تابلوهای قدیمی و اصیل كه ممكن است نقاشی دیگری روی آنها را پوشانده ‌باشد از اشعه‌ی ایكس استفاده می‌كنند. رنگ‌های نقاشی را در گذشته از تركیب‌های ‌سرب ‌می‌ساختند، ولی‌ رنگ‌های ‌جدید بیشتر از تركیب‌های عناصر سبك ساخته می‌شوند. چون عنصرهای سنگین اشعه‌ی ایكس را بیشتر جذب می‌كنند، از این رو می‌توان به كمك آنها نقاشی‌های قدیم و اصیل را تشخیص داد.

۱۳۹۸-۷-۱۵ ۱۵:۴۷:۰۵ +۰۰:۰۰